Rzecz dla hard­ko­rów muzy­ko­lo­gicz­nych, a mia­no­wi­cie publi­ka­cja opra­co­wa­na na uży­tek kie­row­ni­ków i kie­row­ni­czek orkiestr, biblio­te­ka­rzy fil­har­mo­nii, miejsc kon­cer­to­wych, oper, teatrów ope­ro­wych i baletowych.

Publi­ka­cja Kata­log mate­ria­łów orkie­stro­wych PWM jest publi­ka­cją dwu­ję­zycz­ną sen­su lar­go, o ści­śle użyt­ko­wym cha­rak­te­rze. Gro­ma­dzi zako­do­wa­ny spis wszyst­kich mate­ria­łów o cha­rak­te­rze orkie­stro­wym wyda­wa­nych przez PWM – od kom­po­zy­cji mniej­szych, pro­stych i krót­kich po wie­lo­go­dzin­ne dzie­ła ope­ro­we. Został on zapi­sa­ny w spo­sób umoż­li­wia­ją­cy wyżej wymie­nio­nym oso­bom pod­ję­cie decy­zji o wyna­ję­ciu mate­ria­łów nuto­wych kon­kret­ne­go utwo­ru kon­kret­ne­go kom­po­zy­to­ra lub kom­po­zy­tor­ki do wyko­na­nia w swo­ich insty­tu­cjach – fil­har­mo­niach, ope­rach, teatrach muzycznych.

Peł­na pre­zen­ta­cja pro­jek­tu w zakład­ce portfolio: 

Rzecz jest o tyle cie­ka­wa, że duże dzie­ła muzycz­ne czę­sto uwzględ­nia­ją udział setek wyko­naw­ców – orkiestr sym­fo­nicz­nych (lub kil­ku orkiestr), chó­rów, spe­cjal­nych instru­men­tów, któ­re nie wystę­pu­ją w typo­wych orkie­strach, a tak­że soli­stów i soli­stek, cza­sem gra­ją­cych na instru­men­tach zupeł­nie autor­skich i nie­spo­ty­ka­nych. Do tego docho­dzi war­stwa tek­sto­wa, wizu­al­na, elek­tro­nicz­na – wszyst­kie te ele­men­ty współ­two­rzą doświad­cze­nie koncertowe.

Oso­ba zaj­mu­ją­ca się pozy­ski­wa­niem tytu­łów do wyko­na­nia w fil­har­mo­nii musi mieć pew­ność, że dys­po­nu­je odpo­wied­nim zespo­łem zdol­nym do wyko­na­nia dane­go utwo­ru. Tu wła­śnie z pomo­cą przy­cho­dzi kata­log, w któ­rym szcze­gó­ło­wo roz­pi­sa­ne są skła­dy poszcze­gól­nych utwo­rów – ilu skrzyp­ków, alto­wio­li­stek, kon­tra­ba­si­stów, ile per­ku­si­stek etc., czy potrzeb­nych jest trzech teno­rów czy raczej trzy sopra­nist­ki, czy koniecz­na jest obec­ność har­fist­ki i tak dalej.

Do prze­ka­zy­wa­nia tego typu infor­ma­cji sto­su­je się kon­wen­cjo­nal­ne for­my zapi­su, ope­ru­ją­ce skró­ta­mi nazw instru­men­tów i gło­sów orkie­stro­wych. Każ­dy wydaw­ca muzycz­ny na świe­cie sto­su­je jakąś for­mę skró­to­we­go zapi­su. PWM rów­nież opra­co­wał wła­sny stan­dard, wzo­ru­jąc się na stan­dar­dach a pra­ce nad kata­lo­giem trwa­ły kil­ka lat – wyma­ga­ły opra­co­wa­nia kon­wen­cji zapi­sów, co było cza­so­chłon­ne i wyma­ga­ło rów­nież okre­ślo­nych dzia­łań w zakre­sie pro­jek­to­wa­nia gra­ficz­ne­go i typograficznego.

Celem było to, aby skom­pli­ko­wa­ne zapi­sy – któ­re dla osób nie­za­zna­jo­mio­nych z sys­te­mem kodo­wa­nia wyglą­da­ją w naj­lep­szym przy­pad­ku jak kod kom­pu­te­ro­wy – sta­ły się czy­tel­ne i przej­rzy­ste dla tych, któ­rzy wie­dzą, jak ten język inter­pre­to­wać. Dla­te­go koniecz­ne było pro­jek­to­wa­nie mikro­ty­po­gra­ficz­ne na naj­wyż­szym pozio­mie szcze­gó­ło­wo­ści – każ­dy znak inter­punk­cyj­ny i gra­ficz­ny został zapla­no­wa­ny i ma dzia­łać w okre­ślo­ny spo­sób na prze­strze­ni całe­go katalogu.

***

[prze­ryw­nik muzyczny]

* W tym miej­scu pora na wyja­śnie­nie kon­fun­du­ją­ce­go tytu­łu wpi­su: to obsa­da utwo­ru Alka Nowa­ka Baśń o ser­cu • A Fairy Tale abo­ut the Heart, kom­po­zy­cji z roku 2022, trwa­ją­cej ok. 40 min (40′), do któ­rej tekst w języ­ku pol­skim napi­sał Radek Rak. W kata­lo­gu na stro­nie N5 😎 

A prze­kła­da­jąc na język pol­ski wyko­na­nie tego utwo­ru wyma­ga od dane­go zespo­łu nastę­pu­ją­ce­go skła­du wyko­nawcx: głos męski (bary­ton), chór mie­sza­ny, podwój­ny zestaw per­ku­syj­ny (kro­ta­le, wibra­fon, 3 gon­gi, tam-tam, cym­ba­ły na tim­pa­ni, blok chiń­ski, 5 bęb­nów tom-tom, bęben baso­wy, zestaw per­ku­syj­ny), smycz­ki (7 pierw­szych skrzy­piec, 7 dru­gich skrzy­piec, 5 altó­wek, 4 wio­lon­cze­le, 2 kon­tra­ba­sy). uff. 

Chy­ba.

Kto cie­kaw, jak to brzmi – kie­ru­nek zwie­dza­nia w lin­kach poniżej: 

Utwór został wyda­ny w serii „Ope­ra” nakła­dem ofi­cy­ny Ana­kla­sis (labe­lu Pol­skie­go Wydaw­nic­twa Muzycz­ne­go 🔥 Bary­ton – Adam Strug, orkie­stra – oczy­wi­ście AUKSO Orkie­stra Kame­ral­na Mia­sta Tychy pod batu­tą Mar­ka Mosia, chór – Came­ra­ta Sile­sia, per­ku­sja – Hubert Zemler 👏 

[koniec prze­ryw­ni­ka muzycznego]

***

Publi­ka­cja musia­ła mieć czy­tel­ny sys­tem odnaj­dy­wa­nia infor­ma­cji i bar­dzo roz­bu­do­wa­ne listy indek­sów. Każ­dy utwór został ska­ta­lo­go­wa­ny pod kątem obsa­dy, dłu­go­ści, cha­rak­te­ru, gatun­ku, obec­no­ści tek­stu śpie­wa­ne­go bądź mówio­ne­go – a to wszyst­ko w dwóch języ­kach, przy zacho­wa­niu stan­dar­dów i skró­to­wych zapi­sów sto­so­wa­nych przez więk­szość wydaw­ców muzycznych.

Kata­log pro­jek­to­wo wpi­su­je się w sze­ro­ko rozu­mia­ną iden­ty­fi­ka­cję wydaw­ni­czą PWM, opra­co­wa­ną jako roz­sze­rze­nie iden­ty­fi­ka­cji bazo­wej, a reali­zo­wa­ną w tzw. seriach bazo­wych PWM (temat na osob­ny artykuł).

Książ­ka zosta­ła wydru­ko­wa­na na papie­rze off­se­to­wym, z bar­wio­nym kar­to­nem PWM-owym, czy­li Kre­ati­vkar­ton Sun 270 g, na okład­ce. Do kata­lo­gu dołą­czo­no zakład­kę z legen­dą – infor­ma­cją, jak czy­tać skró­ty i sys­tem kodo­wa­nia, co uła­twia poru­sza­nie się po publi­ka­cji. Począt­ko­we korzy­sta­nie z kata­lo­gu może wyma­gać zapo­zna­nia się z tym sys­te­mem, ale z cza­sem użyt­kow­nix przy­swa­ja sche­ma­ty, co przy­spie­sza pracę.

Publi­ka­cja ma trzy typy numeracji:

1. nume­ra­cję rzym­ską – dla tek­stów wstęp­nych i infor­ma­cji prak­tycz­nych (dys­try­bu­cja, pra­wa autor­skie, przed­sta­wi­ciel­stwa PWM w róż­nych krajach);
2. nume­ra­cję lite­ro­wą – każ­da lite­ra alfa­be­tu obej­mu­je nazwi­ska kom­po­zy­to­rów, co uła­twia odnaj­dy­wa­nie tytu­łów w indeksach;
3. stan­dar­do­wą nume­ra­cję arab­ską – dla indek­sów tytułów.

Kata­log liczy 308 stron w for­ma­cie 200 x 280 mm. To potęż­na publi­ka­cja, wyma­ga­ją­ca ogrom­nej pra­cy mery­to­rycz­nej ze stro­ny dzia­łu zbio­rów nuto­wych PWM, któ­ry opra­co­wy­wał zapi­sy na pod­sta­wie par­ty­tur i kon­tak­tów z kom­po­zy­to­ra­mi. Następ­nie kata­log tra­fił do dzia­łu redak­cji PWM oraz do mnie – odpo­wie­dzial­nej za pro­jekt gra­ficz­ny, typo­gra­ficz­ny oraz skład i łama­nie publikacji.

Pro­jekt kata­lo­gu został pomy­śla­ny tak, aby jego aktu­ali­za­cja była mak­sy­mal­nie wygod­na. Stąd wpro­wa­dze­nie nume­ra­cji lite­ro­wej – doda­nie nowych kom­po­zy­cji nie wyma­ga ponow­ne­go indek­so­wa­nia całej publi­ka­cji. Pierw­sza edy­cja wyma­ga­ła duże­go nakła­du pra­cy, ale w przy­szło­ści kolej­ne aktu­ali­za­cje powin­ny prze­bie­gać sprawniej.

Na okład­ce – typo­gra­ficz­na ilu­stra­cja orkie­stry i batuty.